گزارش شش ماه (جنوری الی جون ۲۰۱۷) افغانستان کشور خطرناک برای خبرنگاران و رسانه ها
24 ژوئیه, 2017

کمیته در شش ماه اول سال ۲۰۱۷ میلادی  ۷۳ قضیه را که شامل قتل، لت و کوب، مجروحیت، توهین و تحقیر، تهدید و بازداشت های مؤقت میباشد، ثبت نموده است. این آمار بلند ترین رقم خشونت علیه خبرنگاران را در شش ماه اول سال در ظرف ۱۶ سال گذشته نشان میدهد. آین آمار افزایش ۳۵ در صدی را نسبت به شش ماه اول سال ۲۰۱۶ که در آن  ۵۴  قضیه به وقوع پیوسته بود، نشان میدهد. درین مدت ۱۰ خبرنگار و کارمند رسانه یی کشته شده است. کشته شده گان به صورت مستقیم توسط تروریستان کشته شده و یا در جریان  حملات تروریستی  جان باخته اند. در حمله بالای تلویزیون ملی در ننگرهار که توسط گروه داعش در ماه می انجام شد ۴ نفر کارمندان این رسانه کشته شدند. در حمله ایکه در ماه مارچ بالای پارلمان صورت گرفت، ۲ نفر از کارمندان تلویزیون پارلمان کشته شدند، و در حمله بزرگ موتر بمب مقابل سفارت آلمان ۴ نفر خبرنگار و کارمند رسانه یی جان  های خود را از دست دادند.

تداوم و گسترش خشونت توسط گروه های تروریستی خصوصاً گروه طالبان و داعش در برابر خبرنگاران  باعث ایجاد نگرانی های  جدی کمیته مصونیت خبرنگاران افغان شده است.  در شش ماه گذشته، تهدیدها و خشونت گروه داعش علیه خبرنگاران، خصوصاً در حوزه شرقی کشور، افزایش یافته است. دراین زون اکثریت رسانه ها و خبرنگاران عملاً مورد تهدید گروه داعش قرار دارند.

درین شش ماه همانند سال های گذشته، بیشتر خشونت ها  در برابر خبرنگاران از نظر کمی توسط افراد حکومتی و نیرو های امنیتی صورت گرفته است. ایشان مسؤل  ۳۴ مورد خشونت  بوده که ۴۶ فیصد تمام موارد خشونت را تشکیل میدهد. خشونت های که  از جانب منسوبین حکومتی اعمال میگردد بیشتر به دلیل پرده برداری  و افشای خبرنگاران از عملکرد های غیر قانونی این اشخاص و نهاد ها میباشد.

گروه های تروریستی طالبان و داعش در رده دوم از منظر کمی قرار دارند، اما خشونت  های که  این گروه ها اعمال مینماید به مراتب خونین تر و شدید تر میباشد، چنانچه ایشان مسؤل تمام موارد قتل خبرنگاران درین شش ماه استند. این گروه ها عمدتاً بدلیل عدم همکاری رسانه ها و خبرنگاران به خواست های ایشان در مورد پوشش اخباریکه از طرف این گروه ها به رسانه ها داده میشود مورد تهدید قرار می گیرند. مخالفت ایدیولوژیک این گروه ها با رسانه ها بدلیل نقش مهم رسانه ها در آگاه سازی جامعه نیز دلیل تهدید رسانه ها توسط این گروه ها میباشد.

علاوه بر گروه های تروریستی و افراد حکومتی، در بعضی از موارد وکلای پارلمان، اعضای شورای ولایتی، والیان، زورمندان و افراد ناشناس نیز سبب  خشونت در برابر خبرنگاران شده اند.

در شش ماه گذشته زون شرق و زون کابل که ولایات شمال کابل مربوط آن میشود شاهد بیشترین آمار خشونت علیه خبرنگاران بوده است. زون جنوب شرق شاهد کمترین واقعات خشونت علیه خبرنگاران بوده است.

درین مدت، برعلاوه ۱۰ مورد کشته، ۱۲ مورد زخمی، ۱۹ مورد لت و کوب، ۱۸ مورد توهین و بدرفتاری، ۵ مورد بازداشت، ۶ مورد تهدید و ۳ مورد اخراج توهین آمیز وجود داشت است.

افزایش تهدید علیه رسانه ها و تلاش گروه های تروریستی برای کنترول محتوای رسانه  ها بواسطه تهدید، نگرانی جدی را در مورد خود سانسوری و آزادی محتوایی رسانه ها بمیان آورده است. گروه های تروریستی در ضمن اینکه بالای رسانه ها فشار میاورند که اخبار مربوط به فعالیت های این گروه ها را نشر نماید، رسانه ها را در مناطق نا امن وادار میسازند تا اعلانات دولتی خصوصا اعلانات نیرو های  امنیتی، برنامه های تفریحی، موسیقی و صدای زنان را نشر نکنند، ورنه مورد حمله قرار میگیرند.

با وصف اینکه حکومت افغانستان  برخی تدابیر به خاطر مصؤنیت خبرنگاران روی دست گرفته است، که عمده ترین آن ایجاد کمیته مشترک برای امنیت و مصونیت خبرنگاران میباشد، این اقدامات بدلیل ضعف  در ادارات  در زمینه  اجرای هدایات، نتایج مطلوب را تاهنوز  ببار نیاورده است. نسبت به هر زمان دیگر، امروز نیاز جدی تربه  حفظ آزادی بیان و رسانه ها که بزرگترین دستاورد یک و نیم دهه گذشته میباشد، وجود دارد.

اکثریت رسانه ها توجه لازم  در قسمت امنیت و مصونیت کارمندان ایشان، خصوصاً خبرنگارانی که  به جبهات جنگ بخاطر پوشش خبری فرستاده میشوند، مبذول نمیدارند. توجه برای   تامین مصؤنیت کارمندان، مکلفیت قانونی، اداری و اخلاقی رسانه ها میباشد.

خبرنگاران هنوز هم با مشکلات جدی درون سازمانی مواجه هستد. استخدام و انفکاک کارکنان رسانه یی مطابق قانون کار و مقرره طرز تاسیس و فعالیت رسانه های همگانی صورت نمیگیرد. برخی از رسانه ها حتا از داشتن پالیسی اداری محروم می باشند و خبرنگاران و کارکنان رسانه یی همانند کارگران روز مزد بدون در نظرداشت مراحل اداری استخدام وبه سادگی و بدون دلیل مؤجه برکنار می شوند. برخی رسانه ها حقوق ماهوار کارمندان شان را هم به صورت منظم پرداخت نمی نمایند.

تداوم نارسایی ها در قسمت دسترسی به اطلاعات نیز از چالشهای جاری در نیمه اول سال روان بوده ، این نقیصه تاهنوز برطرف نشده است.  اکثر سخنگویان دولتی و اولیای امور چه در مرکز و ولایات از ارایه پاسخ و ارایه اطلاعات دقیق و به‌موقع به خبرنگاران طفره رفته سعی می کنند، معلومات کتمان شود. عدم ارایه آمار دقیق از جانب حکومت اعتبار حکومت را در قسمت ارایه آمار و اطلاعات از وقایع تروریستی تضعیف نموده است. مثال های واضح آنرا میتوان در حمله بر شفاخانه سردار محمد داود خان و قول اردوی ۲۰۹ شاهین دریافت نمود. این امر باعث شده است که خبرنگاران به منابع غیر رسمی در قسمت آمار تلفات مراجعه نمایند، امریکه نه تنها سردرگمی در میان رسانه ها و مخاطبین آن ایجاد نموده، بلکه به پیکره حکومت بعنوان دستگاه رسمی اطلاع دهی صدمه رسانیده وزمینه تبلیغاتی گروه های تروریستی فراهم می کند.

در حکومت افغانستان سیستم منظم و معیاری برای جمع اوری اطلاعات وجود ندارد. این یکی از دلایل نا رسایی حکومت در قسمت  ارایه  اطلاعات ومعلومات  به خبرنگاران میباشد. نظام فعلی جمعاوری اطلاعات یا کهنه است، یا غیر معیاری و یا اصلاً سیستمی برای آن وجود ندارد.

حضورزنان خبرنگار در رسانه ها بدلیل افزایش نا امنی و تهدیدهاعلیه رسانه ها کاهش یافته است. این امر خصوصاً در ولایات ایکه  نا امنی در آن بیشتر است، به صورت بارز مشاهده میشود. امروز عملاً در ۱۰ ولایت کشور یعنی زابل، ارزگان،‌غور، پنجشیر، پکتیکا، سرپل، لوگر، نورستان، لغمان و کنر خبرنگار و کارمند رسانه یی خانم در رسانه های این ولایات حضور ندارند.  کاهش حضور خانم ها در رسانه ها باعث میشود تا موضوعاتی مربوط به حوزه زنان کمتر مورد پوشش قرار گیرد.

لینک گزارش به زبان دری

واژه های کلیدی: